Pasek z Wolicy

Pasek z Wolicy
Herb rodowy
Herb Doliwa
Data śmierci

po 1370

Ród

Doliwowie

Rodzice

Mikołaj z Bożacina

Dzieci

  • Janusz
  • Mikołaj

Pasek z Wolicy herbu Doliwa (zm. po 1370) – wojewoda poznański.

Życiorys

Ojcem Paska był Mikołaja z Bożacina, rycerz; w źródłach pojawia się tego imienia cześnik kaliski (1327) i miecznik wielkopolski (1329), ale tożsamość tych postaci nie jest w pełni potwierdzona[1]. Rodzina Paska z Wolicy posiadała dobra w Wielkopolsce (pod Krotoszynem) oraz na Kujawach. Pasek, młodszy syn swego ojca, pojawia się jako rycerz pasowany (miles) w źródłach papieskich w 1348[1]. Po śmierci seniora Doliwów, wojewody kaliskiego Mikołaja Biechowa, został mianowany kasztelanem gnieźnieńskim; wraz ze swoim bratankiem Janem z Lutogniewa stali się podówczas przywódcami rodu Doliwów[1].

Pojawiał się w otoczeniu króla Kazimierza Wielkiego, gdy ten dokonywał objazdów Wielkopolski. W 1358 w swojej posiadłości Benice otrzymał przywilej lokacyjny miasta na prawie średzkim[1]. W 1360 zastąpił swego przeciwnika, Macieja Borkowica, na stanowisku wojewody poznańskiego[1]. W tym charakterze występował w zgromadzeniu możnowładców w Poznaniu, na którym, przy udziale króla i arcybiskupa Jarosława z Bogorii i Skotnik, ustalono nowe i kompromisowe zasady płacenia dziesięciny w diecezji gnieźnieńskiej.

Urząd wojewody pełnił 10 lat, i jest w tym czasie bardzo często wspominany w dokumentach królewskich, starosty i sędziów wielkopolskich. W 1367 został wybrany do sądu rozjemczego wraz z wojewodą kaliskim oraz kasztelanami: gnieźnieńskim i kamieńskim. Sąd ten miał zająć się sporem o granice diecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej[1].

Pasek ustąpił z urzędu wojewody między 13 czerwca 1370 a 7 grudnia 1371; prawdopodobną przyczyną była starość, rolę mogła odegrać też śmierć króla Kazimierza, który był mu bliski. Jego następcą na stanowisku był jego bratanek Wincenty z Krępy. Znana jest data dzienna śmierci Paska - 13 kwietnia; według nekrologu lędzkiego najwcześniejszym możliwym rokiem jest 1371[1].

Życie prywatne

Był synem rycerza, Mikołaja z Bożacina[1]. Pasek pozostawił po sobie dwóch, znanych ze źródeł, synów. Janusz od 1348 był kanonikiem gnieźnieńskim, a od 1360 kantorem. Wysłany przez kapitułę do Awinionu w 1373, zmarł tam podczas zarazy. Mikołaj był podkomorzym kaliskim, jego pieczęć z herbem Doliwa występuje przy aktach konfederacji „ziemian” z lat 1382 i 1383[1].

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

  • p
  • d
  • e
Za panowania Piastów
Za panowania Andegawenów i Jagiellonów
  • Wincenty z Krępy (1371–1386)
  • Bartosz Wezenborg (1387–1393)
  • Jędrzej z Szamotuł (1393–1400)
  • Mścisław Bardzki (1400–1406)
  • Sędziwój Ostroróg (1406–1441)
  • Jan z Bnina (1441–1449)
  • Łukasz I Górka (1449–1475)
  • Stanisław Ostroróg (1475–1477)
  • Maciej z Bnina Opaliński (1477–1493)
  • Mikołaj z Kutna (1493–1495)
  • Jan Starszy Świdwa Szamotulski (1495–1496)
  • (Jan) Sędziwój Czarnkowski (1496–1499)
  • Jan Ostroróg (1500–1501)
  • Andrzej Szamotulski (1501–1511)
  • Mikołaj Lubrański (1511–1519)
  • Stanisław Kościelecki (1519–1535)
  • Łukasz II Górka (1535–1538)
  • Janusz Latalski (1539–1557)
  • Marcin Zborowski (1557–1561)
  • Andrzej Kościelecki (1561–1565)
  • Łukasz III Górka (1565–1573)
Za monarchii elekcyjnej
Prezesi Wielkiego Księstwa Poznańskiego
i Prowincji Poznańskiej