Édouard Mortier

Wikipedia:Weryfikowalność
Ten artykuł od 2012-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Édouard Adolphe Casimir Joseph Mortier
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

13 lutego 1768
Le Cateau-Cambrésis

Data śmierci

28 lipca 1835

15. Premier Francji
Okres

od 18 listopada 1834
do 12 marca 1835

Poprzednik

Hugues Maret, diuk Bassano

Następca

Victor, 3 diuk Broglie

Multimedia w Wikimedia Commons

Édouard Adolphe Casimir Joseph Mortier (ur. 13 lutego 1768 w Le Cateau-Cambrésis, zm. 28 lipca 1835 w Paryżu) – książę Treviso, generał francuski, marszałek Francji za Napoleona I.

Życiorys

Jego ojciec był kupcem, a młody Édouard już w wieku 23 lat zaciągnął się do pierwszego batalionu ochotników departamentu północnego jako kapitan, 2 lata później był już dowódcą batalionu i generał adiutantem. Walczył pod Mons, Fleurus, Jemappes, Nerwinde. Po kolejnych 2 latach służby (1795) mianowany generałem brygady. Pod Frydbergiem wziął 2 tys. jeńców, potem podszedł pod Frankfurt. Po Campo-Formio podjął dowództwo 23 pułku jazdy. Jako generał brygady walczył w 1799 pod Zurychem z rosyjską dywizją Rosemberga. 25 września 1799, na polu bitwy, otrzymał od André Massény stopień generała dywizji. W 1803 roku otrzymał rozkaz zajęcia Hanoweru, który sumiennie wypełnił. Po powrocie do kraju mianowany dowódcą gwardii konsularnej. W kampanii 1805 brał udział jako generał jednej z dywizji cesarza. W wojnie pruskiej zajął Hamburg, pobił Szwedów pod Anklam, potem walczył pod Frydlandem. Do 1808 roku dowodzony przez niego VIII Korpus Wielkiej Armii był odpowiedzialny za dozorowanie wybrzeża od ujścia Łaby do ujścia Parsęty. Od lutego do 2 lipca 1807 grupa operacyjna VIII Korpusu oblegała twierdzę Kołobrzeg. W 1808 roku wysłany został do Hiszpanii, gdzie dowodzić miał 5. korpusem i gdzie razem z Jeanem Lannesem szturmował Saragossę. W 1809 wygrał ważną bitwę pod Occana. Razem z Soultem szturmował Badajoz, potem oblegał Kadyks. W 1812, jako dowódca młodej gwardii, uczestniczył w wyprawie rosyjskiej. W czasie odwrotu, ostatni opuścił Moskwę, wysadziwszy najpierw część Kremla. Gdy dotarł potem do Frankfurtu, odbudował młodą gwardię i na jej czele walczył pod Lützen, Dreznem i Lipskiem. Brał udział w kampanii 1814. Potem, razem z Auguste Marmontem, bronił Paryża przed rojalistami, jednak po kapitulacji opowiedział się za królem. W czasie 100 dni dowodził 16. dywizją. Po bitwie pod Waterloo (w której nie brał udziału) mianowany członkiem sądu wojennego w sprawie Michela Neya. 18 listopada 1834 mianowany premierem. 28 lipca 1835 Mortier towarzyszył królowi w paradzie wojskowej na bulwarze Temple, mimo krążących, dość głośno, plotek o zamachu. Tam został ranny w zamachu Fieschiego, kulą w lewe ucho, od czego zginął.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

  • Heraldica.org – heraldyka napoleońska
  • p
  • d
  • e
Ministrowie obrony Francji
Ministrowie wojny
(1791-1940)
Ministrowie wojny
Francji Vichy
(1940-1944)
Komisarze wojenni
Wolnej Francji
(1941-1944)
Minister obrony
(od 1944)
  • p
  • d
  • e
Burbonowie
Monarchia lipcowa
II Republika
II Cesarstwo
/Rząd Tymczasowy
III Republika
Francja Vichy/
Rząd Tymczasowy
IV Republika
V Republika
  • p
  • d
  • e
Gubernatorzy Paryża
  • Louis I d’Anjou (1356–1357)
  • Jean de Berry (1411)
  • Waléran III de Ligny (1411–1413)
  • Jean II de Ligny (1418–1420)
  • Jean de La Baume (1422–142.)
  • Jean de Villiers (1429–14..)
  • Philippe de Ternant (14..–14..)
  • Jacques de Villiers (1461)
  • Charles d’Artois (1465)
  • Charles de Melun (1465–1467)
  • Charles I d’Amboise (1467–1470)
  • Charles de Gaucourt (14..–1472)
  • Antoine de Chabannes (1472–147.)
  • Guillaume de Poitiers (1478–14..)
  • Louis d’Orléans (1483–1485)
  • Antoine de Chabannes (1485–1488)
  • Gilbert de Montpensier (14..–1494)
  • Charles II d’Amboise (1493–1496)
  • Antoine de La Rochefoucauld (15..–15..)
  • Paul de Thermes (1559–1562)
  • Charles de Cossé (1562–1563)
  • François de Montmorency (15..–1572)
  • René de Villequier (1580)
  • François d’O (158.–1589)
  • Charles-Emmanuel de Savoie (1589–1590)
  • Jean Francois de Faudoas (1590–1594)
  • Charles II de Cossé (1594)
  • François d’O (1594)
  • Charles du Plessis (1616)
  • Hercule de Rohan (1643–16..)
  • François de L’Hospital (1648–1657)
  • Duc de Bournonville (1657–1662)
  • Antoine d’Aumont (1662–1669)
  • Gabriel de Rochechouart (1669–1675)
  • Charles III de Créquy (1676–1687)
  • Léon Potier (1687–1704)
  • Duc de Tresmes (1704–1739)
  • Bernard Potier (1739–1757)
  • Charles Louis d’Albert (1757–1771)
  • Jean de Cossé-Brissac (1771–1780)
  • Louis de Cossé-Brissac (1780–1791)
Dowódcy generalni sił zbrojnych w Paryżu
Gubernatorzy wojskowi Paryża
Okupacja niemiecka
Gubernatorzy wojskowi Paryża
  • Philippe Leclerc (1944)
  • Marie Pierre Kœnig (1944–1945)
  • Paul Legentilhomme (1945–1947)
  • René Chouteau (1947–1953)
  • Henri Zeller (1953–1957)
  • Louis-Constant Morlière (1957–1958)
  • Pierre Garbay (1958–1959)
  • Raoul Salan (1959–1960)
  • Maurice Gazin (1960)
  • André Demetz (1960–1962)
  • Louis Dodelier (1962–1965)
  • Philippe de Camas (1965–1968)
  • André Meltz (1968–1971)
  • Bernard Usureau (1971–1974)
  • Philippe Clave (1974–1975)
  • Jean Favreau (1975–1977)
  • Jacques de Barry (1977–1980)
  • Jeannou Lacaze (1980–1981)
  • Roger Périer (1981–1982)
  • Alban Barthez (1982–1984)
  • Michel Fennebresque (1984–1987)
  • Hervé Navereau (1987–1991)
  • Daniel Valéry (1991–1992)
  • Michel Guignon (1992–1996)
  • Michel Billot (1996–2000)
  • Pierre Costedoat (2000–2002)
  • Marcel Valentin (2002–2005)
  • Xavier de Zuchowicz (2005–2007)
  • Bruno Dary (2007–2012)
  • Hervé Charpentier (2012–2015)
  • Bruno Le Ray (2015–2020)
  • Christophe Abad (od 2020)
Kontrola autorytatywna (osoba):
  • ISNI: 0000000013867376
  • VIAF: 39365433
  • LCCN: no2016148228
  • GND: 116935227
  • BnF: 10141329z
  • SUDOC: 09040114X
  • NTA: 309549272
  • PLWABN: 9810616459005606
  • WorldCat: lccn-no2016148228
Encyklopedia internetowa:
  • PWN: 3943623
  • Britannica: biography/Edouard-Adolphe-Casimir-Joseph-Mortier-duc-de-Trevise-Mortier
  • БРЭ: 2231849
  • NE.se: edouard-adolphe-mortier
  • identyfikator w Hrvatska enciklopedija: 42033